Son aylardaki Arch Linux, Fedora, Debian topluluklarına koordineli saldırılar masum birkaç aklını bilmezin yaptığı şeyler değildir. Tüm eksiklik ve sıkıntılara rağmen bu topluluklar küresel çapta imece ve yardımlaşma platformudur.

Malesef Küresel salgın krizi ve devamındaki Rusya'nın Ukrayna'ya saldırmasıyla artık Üçüncü dünya savaşının başlamış olduğu aşikardır. Küresel güç savaşı resmen artık patlak verdi. İran ve Orta Doğuda savaşın ve Çin - ABD - Rusya ekseninde olan çatışmanın günümüz özgür yazılım açık  kaynak topluluklarında etkisi olmadığını sanmak saflıktır, aptallıktır. Çeşitli devletlerin ve bazı grupların siber orduları olduğunu zaman zaman haber kaynaklarından duymaktayız.

Resmi kaynaktan edinilen yazılımın güvenli olduğu kanısı ne yazık ki doğru değildir. Dağıtım paketçilerinin güvenlik açısından kaynak kodu incelemesinin zor olduğunu ve bu kişilere güvenmediğini bizzat Lennart Poetering dile getirdi. systemd'nin temel tasarımcısı ve günümüz dehalarından olan bir uzman "kaynak kodu incelerken hayli zorlanmaktayım" diye itirafta bulunuyorsa yüzlerce, binlerce paketçinin ürettiği sistemlere gerçekten yüzde yüzde güvenebilir miyiz?

Peki sıradan bizler ne yapa biliriz? Sıradan işini görmeye çalışan, vakti zamanı olunca yararlı birşeyler yapmak isteyenler bu yeni durumda ne yapmalıyız?

1. Eğitim, sürekli eğitim. Son çıkan teknolojinin farkında olmalıyız ve yararlanmayı bilmeliyiz.

2. Kimseye sınırsız güvenmemeliyiz. Bu elbette paranoyak olalım anlamına gelmiyor. Fakat kendimizi ve bizim gibi fedakar topluluk çalışanlarını korumak zorundayız.

Sıradan depodan klonlama ve build çalıştırma farkında olmadan hırsızlığı, arka kapı, trojan gibi yazılım yükleme riskini getiriyor. Malesef bu gerçek bir senaryo! Gerçek geliştirici tamamen suçsuz biçimde yazılımını gelişririrken onu taklit eden zararlı kullanıcı bize zararlı yazılımını yüklettirebilir. Veya gerçek projelere sızmış kötü niyetli kişiler temiz iş yapan emeği heba ettirebilirler.

Dolayısıyla ister AUR olsun, ister resmi depo, isterse falanca depo... Kodu mutlaka incelemeli. paru, yay vs. araçları kurarak ne olduğuna bakmadan kesinlikle körü körüne yazılım kurmamalıyız.

***

"İçerideki bu erozyon, dışarıdan gelen hesapsız darbelerle birleşince Linux ve açık kaynak camiası üzerinde ağır bir baskı oluşuyor. Yine de umudumu kaybetmiyorum, bu camia dayanıklılığını ve ortak aklını her seferinde kanıtlamıştır. Güçlenerek bu sınavları atlatacağımıza inanıyorum."

Ben de inanmak istiyorum...

Dolayısıyla benim nacizane tavsiyem her hangi depodan yazılım yüklerken mutlaka güvenirliğini inceleyin. "Açık kaynak, FLOSS, Linux, UNIX = güvenli yazılım" tezinin ciddi sorgulanmaya tutulduğu bu dönemde bizler küresel imece ve yardımlaşmanın temsilcileri olarak zaten devasa yük altında bulunan geliştirici ve teknik destek ekiplerine yardımda bulunmamız, gerekirse elimizi taşın altına koymalıyız.

AUR deposu imece ve yardımlaşmayı destekleyen ve teşvik eden bir platform olarak geliştirildi. Kendi bilgisayarında çalıştırdığı resmi depolarda bulunmayan yazılımları diğer kullanıcıların hizmetine sokmaya çalışan katkıcıların emekleri kötü niyetli kişilerin kötü amelleri neticesinde zan altında kalıyor.

Son dönemlerde Açık kaynak katkılarının küfiyeti yüzünden ve çeşitli sorunlar sebebiyle yazılım mühendisi ve mimar olan kaliteli katkı sağlayan uzmanlar günden güne azalıyor. Bu malesef tüm toplulukları etkilemektedir: tüm Linux ve BSD topluluklarında proje yönetimi ve tasarımla ilgili sıkıntılar çekiliyor. Örneğin bir kütüphane çalışanı ablamız en eski dağıtımların birine başına rakipsiz olarak seçildi ve projede geşiltiricilerin yönetimle ilgili yorgunluğunu ve bıkkınlığını ve soğukluğunu açık açık dile getirdi.

Ne yazık ki çok sayıda geliştirici mühendis işinden oldu. Dil modelleri çok sayıda insanın yaptığını çok az sürede yapıyor bu da ıvır zıvır da olmayan ciddi mühendislik konularında dahi istihdamı tehlikeler altına koyuyor. Ne demişler aç ayı oynamaz. Umarım ayılarımız doyurulur!

bu şekilde bir süre devam edeyim çok sıkıntı olursa tekrar rahatsız ederim

teşekkürler.

yeniden başlattıktan sonra pavucontrol hala erişilemez durumda ama videolardaki ses ve donma sorunu çözülmüş.

veya verdiği uyarılara göre engelleyenleri tek tek kaldıra kaldıra ilerlemek gerekebilir.

1 sahaf@sahaf ~ % sudo pacman -R  pipewire pipewire-alsa pipewire-pulse wireplumber        
hata: hedef bulunamadı: pipewire-alsa
hata: hedef bulunamadı: pipewire-pulse
1 sahaf@sahaf ~ % sudo pacman -R  pipewire 
paket bağımlılıkları araştırılıyor...
hata: işlem hazırlığı başarısız oldu (bağımlılıklar sağlanamadı)
:: pipewire paketini kaldırmak şu paketin istediği "pipewire=1:1.6.3-1" bağımlılığını bozuyor: pipewire-audio
:: pipewire paketini kaldırmak şu paketin istediği "pipewire" bağımlılığını bozuyor: qt6-multimedia
:: pipewire paketini kaldırmak şu paketin istediği "pipewire" bağımlılığını bozuyor: telegram-desktop
:: pipewire paketini kaldırmak şu paketin istediği "pipewire" bağımlılığını bozuyor: wireplumber
:: pipewire paketini kaldırmak şu paketin istediği "pipewire" bağımlılığını bozuyor: xdg-desktop-portal

pactl set-default-sink "alsa_output.pci-0000_00_1f.3-platform-skl_hda_dsp_generic.HiFi__Speaker__sink"